Niezasadne jest obciążenie Spółki obowiązkiem zapłaty podatku VAT wynikającego z wystawionej faktury przez osobę zarządzającą, której działania są sprzeczne z jej interesem i nie doprowadziły do uszczuplenia dochodów budżetowych.
Sytuacja Klienta
Wobec naszego Klienta została wszczęta kontrola podatkowa w zakresie prawidłowości rozliczeń podatku VAT, między innymi w związku z dokonaną transakcją aportu nieruchomości przez prezesa spółki, który dokonując tej transakcji nie kierował się celami gospodarczymi a wyłącznie osobistymi – celem wyprowadzenia nieruchomości do innej powiązanej osobowo spółki w wyniku uprzedniego odwołania z funkcji członka zarządu innej osoby, która nie wyraziłaby zgody na tą transakcję. Spółka złożyła zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej we Wrocławiu o podejrzeniu popełnienia przestępstwa wielkich rozmiarów i działanie przez prezesa na jej szkodę.Organ podatkowy w toku kontroli podatkowej uznał, iż realizując plan pozbawiania Spółki nieruchomości, prezes wystawiając fakturę dot. aportu na rzecz innej powiązano osobowo spółki, swoim działaniem usiłował uzyskać przez tę inną spółkę zwrot podatku VAT z urzędu skarbowego w kwocie ok. 6 mln PLN. W konsekwencji organ podatkowy zakwestionował gospodarczy charakter tej transakcji, uznając, że nie była ona związana z działalnością gospodarczą oraz nie miała uzasadnienia ekonomicznego. W ocenie organu podatkowego, skoro prezes działając w imieniu Spółki wystawił fakturę mimo braku rzeczywistego celu gospodarczego, to podatek VAT wykazany w tej fakturze podlega zapłacie przez Spółkę w świetle art. 108 ust. 1 ustawy VAT. Organ I instancji wskazał, iż na mocy tego przepisu, zobowiązanie do zapłaty wskazanej na fakturze kwoty powstaje z mocy prawa, w dacie, w której dany podmiot wprowadza dokument do obrotu niezależnie od przyczyny wystawienia faktury VAT. Dla organu podatkowego najważniejsza była okoliczność, iż skoro prezes reprezentował Spółkę w dniu wystawienia nierzetelnej faktury, to odpowiedzialność za zapłatę podatku wykazanego w tej fakturze spoczywa na Spółce, nawet gdy odbiorca faktury nie otrzymał zwrotu podatku VAT naliczonego wykazanego na tej fakturze i w rzeczywistości nie doszło do uszczuplenia dochodów budżetu państwa.
Zagadnienie
Zadaniem DMS TAX było reprezentowanie Klienta przed organami podatkowymi oraz sądami administracyjnymi w celu udowodnienia, że przestępcze działania prezesa spółki nie powinny skutkować odpowiedzialnością zapłaty podatku VAT przez Klienta.
Art. 108 ust. 1 ustawy o VAT - w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty.
Nasze podejście
Od decyzji organu podatkowego złożyliśmy odwołanie, a następnie, po utrzymaniu jej w mocy przez organ II instancji, skierowaliśmy skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.W toku postępowania sądowego wykazywaliśmy, iż Spółka nie może ponosić konsekwencji podatkowych w postaci konieczności uregulowania podatku VAT wykazanego na spornej fakturze w świetle art. 108 ust. 1 ustawy VAT w sytuacji, gdy budżet państwa wskutek przestępczego działania jej prezesa, na które nie miała ona wpływu, nie poniósł rzeczywistej, ekonomicznej straty. Podnosiliśmy, iż takie rozstrzygnięcie organów podatkowych narusza zasadę neutralności VAT i pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą proporcjonalności, która wynika z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 2 Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie i korzyść dla Klienta
W ocenie Sądu organy podatkowe błędnie utożsamiły działanie w złej wierze osoby zarządzającej spółką z działaniem samej spółki, pomijając fakt wrogiego przejęcia zarządu oraz działania na szkodę spółki. Wskazano, że obowiązek zapłaty podatku wynikający z wystawienia faktury ma charakter prewencyjny, co podnosiliśmy w skardze i powinien być stosowany tylko w przypadku realnego ryzyka uszczuplenia dochodów budżetowych. W przedmiotowej sprawie takie ryzyko nie wystąpiło, ponieważ prawo do odliczenia VAT zostało skutecznie zablokowane. Tym samym, Sąd uznał, że nie można nakładać na spółkę obowiązku zapłaty podatku, jeśli nie działała ona w złej wierze i nie doszło do uszczuplenia budżetu państwa.
Uchylenie decyzji organu I i II instancji przez WSA we Wrocławiu
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględnił naszą skargę i uchylił zaskarżone decyzje organu obu instancji. Sąd wskazał, że niezasadne było obciążenie Spółki obowiązkiem zapłaty podatku VAT wynikającego z wystawionej faktury, gdyż działania osoby zarządzającej spółką były sprzeczne z jej interesem i nie doprowadziły do uszczuplenia dochodów budżetowych. Wskazano na konieczność ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem rzeczywistych okoliczności oraz wykładni przepisów podatkowych w świetle orzecznictwa TSUE.W ocenie Sądu organy podatkowe błędnie utożsamiły działanie w złej wierze osoby zarządzającej spółką z działaniem samej spółki, pomijając fakt wrogiego przejęcia zarządu oraz działania na szkodę spółki. Wskazano, że obowiązek zapłaty podatku wynikający z wystawienia faktury ma charakter prewencyjny, co podnosiliśmy w skardze i powinien być stosowany tylko w przypadku realnego ryzyka uszczuplenia dochodów budżetowych. W przedmiotowej sprawie takie ryzyko nie wystąpiło, ponieważ prawo do odliczenia VAT zostało skutecznie zablokowane. Tym samym, Sąd uznał, że nie można nakładać na spółkę obowiązku zapłaty podatku, jeśli nie działała ona w złej wierze i nie doszło do uszczuplenia budżetu państwa.
Co to oznacza
Orzeczenie potwierdziło nasze stanowisko, że zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT ma charakter prewencyjny i powinien być stosowany tylko w przypadku realnego ryzyka uszczuplenia dochodów budżetowych.